ismail

Noktalama işaretleri harf sirasiyla
Ayraç
Ayraç, bir noktalama işaretidir.
Türkçe'de kullanımı
Cümle içinde, cümlenin yapısı ile doğrudan ilgili olmayan açıklamalar yapılması amacı ile kullanılır. Cümle içinde bir sözcük ya da cümleden sonra yapılması uygun görülen açıklamalar ayraç içine alınır.
Örnek: Frank Capra (1897-1991) Amerikalı bir film yönetmenidir. / Dolmabahçe Sarayı yapılana dek (1853) bütün Osmanlı Padişahlar) Cacatua (2 membros) Cacequi (3 membros)


Denden işareti
Denden işareti, bir noktalama işaretidir. Bir yazı veya çizelgede alt alta gelen aynı sözcük veya sözcük gruplarının yeniden yazılmaması için kullanılır.
Örnek:
Çarpma işleminin bazı özellikleri aşağıda sıralanmıştır.
Kapalılık özelliği
Dağılma ''
Birleşme ''


Eğik çizgi
Eğik çizgi, bir noktalama işaretidir. Zaman zaman, aynı işaretin İngilizce isminden dolayı, işarete slaş da denir. Türkçe'de ise taksim'de denilebilir.
Egik cizginin Kullanımı
1. Yan yana yazılması gereken durumlarda mısraların arasına, Şiirlerden yapılan alıntılarda, mısraların yan yana yazılması gereken durumlarda mısraları belirlemek için kullanılır. Korkma! Sönmez bu şafaklarda yüzen al sancak / Sönmeden yurdumun üstünde tüten en son ocak / O benim milletimin yıldızıdır parlayacak / O benimdir o benim milletimindir ancak.
2. Adres yazarken apartman numarası ile daire numarası arasına ve semt ile şehir arasına konur:
3. Tarihlerin yazılışında gün, ay ve


Köşeli ayraç
Köşeli ayraç veya köşeli parantez, bir noktalama işaretidir.
Türkçe'de yay parantez içinde bulunan sözlerin yeniden parantez içine alınması gerektiğinde kullanılır.
Örnek: Nurullah Ataç'a göre "Çocukluğu olmayanın gençliği de olmaz." (Günce [17 Nisan 1953])
Örnek: Cumhuriyet Dönemi şairlerinden Cahit Sıtkı tarancı, Fazıl Hüsnü Dağlarca, Cahit Külebi (özellikle Orhan Veli Kanık [1914-1950] ve arkadaşları) Türk şiirine yepyeni bir ruh kazandırmışlardır.
Bibliyografik künyelerde bazı ayrıntıların belirtilmesi için ayraç yerine kullanılabilir.
Örnek: Halikarnas Balıkçısı [Cevat Şakir Kabaağaçlı] birçok eserini Bodrum'da yazmıştır.


Kisa çizgi
Tire (Fransizca tiret), ya da kisa çizgi bir noktalama isaretidir. (-) seklinde sembolize edilir.
Türkçede kullanimi
Satira sigmayan kelimeler bölünürken satir sonuna konur.
Ara sözleri ve ara cümleleri ayirmak için kullanilir:
Küçük bir sürü -dört inekle birkaç koyun- köye giren genis yolun agzinda durmustu.
(Ömer Seyfettin)
Dil bilgisinde kökleri ve ekleri ayirmak için konur: al-is, dur-ak, gör-gü-süz-lük.
Fiil kök ve gövdelerini göstermek için kullanilir: al-, dur-, gör-, ver-; basar-, kana-, okut-, tasla-, yazdir-.
Eklerin basina konur: -den, -lik, -is, -ak.
Heceleri göstermek için kullanilir: a-ras-tir-ma, bi-le-zik, du-rus-ma, ku-yum-cu-luk, ya-zar-lik, prog-ram.
Kelimeler arasinda "-den...-a, ve, ile, ila, arasinda" anlamlarini vermek için kullanilir: Türkçe-Fransizca Sözlük, Aydin-Izmir yolu, Ankara-Istanbul uçak seferleri, Türk-Alman iliskileri, Ural-Altay dil grubu, Dil ve Tarih-Cografya Fakültesi, 09.30-10.30, Besiktas-Fenerbahçe karsilasmasi, Manas Destani'nda soy-dil-din üçgeni, 1914-1918 Birinci Dünya Savasi, 2003-2004 ögretim yili.
Matematikte çikarma isareti olarak kullanilir: 50-20 = 30''80-10=70


Nokta
Nokta, bir noktalama isaretidir.
1- Cümlenin sonuna konur:
Türk Dil Kurumu, 1932 yılında kurulmuştur.
Saatler geçtikçe yollara daha mahzun bir ıssızlık çöküyordu.(Reşat Nuri Güntekin)

2. Bazı kısaltmaların sonuna konur:
Alb. (albay), Dr. (doktor), Yrd. Doç. (yardımcı doçent), Prof. (profesör), Cad. (cadde), Sok. (sokak), s. (sayfa), sf. (sıfat), vb. (ve başkası, ve benzeri, ve bunun gibi), Alm. (Almanca), Ar. (Arapça), İng. (İngilizce).

3. Sayılardan sonra sıra bildirmek için konur:
3. (üçüncü), 15. (on beşinci);
II. Mehmet, XIV. Louis, XV. yüzyıl;
2. Cadde, 20. Sokak, 4. Levent.

4. Bir yazının maddelerini gösteren rakam veya harflerden sonra konur:
I. 1. A. a.
II. 2. B. b.

5. Tarihlerin yazılışında gün, ay ve yılı gösteren sayıları birbirinden ayırmak için konur:
29.5.1453, 29.X.1923
Tarihlerde ay adları yazıyla da yazılabilir.Bu durumda ay adlarından önce ve sonra nokta kullanılmaz: 29 Mayıs 1453

6. Saat ve dakika gösteren sayıları birbirinden ayırmak için konur:
Tren 09.15′te kalktı.
Toplantı 13.00’te başladı.
Tören 17.30′da, hükûmet daireleri kapandıktan yarım saat sonra başlayacaktır.(Tarık Buğra)

7. Bibliyografik künyelerin sonuna konur:
Agâh Sırrı Levend, Türk Dilinde Gelişme ve Sadeleşme Evreleri, TDK Yayınları, Ankara, 1960.

8. Beş ve beşten çok rakamlı sayılar sondan sayılmak üzere üçlü gruplara ayrılarak yazılır ve araya nokta konur:
326.197, 49.750.812, 28.434.250.310.500

9. Matematikte çarpma işareti yerine kullanılır:
4.5=20

10. Jeodezide nokta; Arazi ölçü çalışmalarında; araziye yerleştirilen hem koordinatları(x.y:z) ölçülen hem de koordinat ölçüsünde kullanılan sabit (beton blok, metal boru ya da çivi, ahşap kzık vb. gibi. )işaretlere veya ölçüsü yapılacak detayı belirleyen işaretlere verilen addır.


Noktalama işaretleri
Noktalama işaretleri, duygu ve düşüncelerin daha açık ifade edilmesi, tümcenin yapısı ve duraklama noktalarını belirlemek, okuma ve anlamayı kolaylaştırmak , sözün vurgu ve ten gibi özelliklerini belirtmek üzere kullanılan işaretlerdir.
Noktalama işaretlerinden nokta, virgül, noktalı virgül, iki nokta, üç nokta, soru işareti, ünlem işareti, tırnak işaretleri, ayraç ve Kesme ait oldukları sözcüklere bitişik olarak yazılır ve kesme dışındaki işaretlerden sonra bir harf boşluğu ara verilir.



Noktalı virgül
Noktalı virgül , bir noktalama işaretidir. Bunun dışında çeşitli bilgisayar programlama dillerinde farklı işlevler gören bir işaret olarak da kullanılır.
Kullanım
1. Tümce içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları birbirinden ayırmak için kullanılır:
Erkek çocuklara Ahmet, Hasan, Veli, Erkin; kız çocuklara ise Lale, Canan, Pınar, Ayşe adları verilir.
Türkiye, İngiltere, Azerbaycan; İstanbul, Londra, Bakü.

2. Ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri birbirinden ayırmak için konur:
Sevinçten, heyecandan içim içime sığmıyor; bağırmak, kahkahalar atmak, ağlamak istiyorum.
At ölür, meydan kalır; yiğit ölür, şan kalır.

3. Kendilerinden evvelki cümleyle ilgi kuran ancak, yalnız, fakat, lâkin, çünkü, yoksa, bundan dolayı, binaenaleyh, sonuç olarak, bununla birlikte, öyleyse vb. cümle başı bağlaçlarından önce konur

"Bir millet ordusunu kaybedebilir, bağımsızlığını da kaybedebilir; fakat dilini sakladıkça o millet yaşıyor demektir."

"Halis bir şiir fena okunabilir; lâkin sahte bir şiir iyi okunamaz."



Noktalı çizgi
Noktalı çizgi (.–) bir noktalama işaretidir
Türkçede kullanımı
Satır başlarında bulunan başlıkları ayırmak için kullanılır.
Örnek: Ad.–Varlıkları bildiren sözlere ad denir.
Örnek: Sıra sıfatı.–Sıra anlamı veren sıfatlardır: birinci, ikinci, üçüncü...
Kesri yazılmamış ölçülerde kesir yerine kullanılır.
Örnek: İşe başladığımda maaşım 500 .– YTL idi. / Bu pencerinin eni tam 40 .– cm'dir.



Soru işareti
Soru işareti, bir noktalama işaretidir.
Soru işareti Nerelerde Kullanılır?
1. Soru bildiren cümle ve sözcüklerin sonunda bildirilir.
-Nasıl bir düğün düşünüyorsun?
- Adınız?
- Mesleğiniz?
2. Herhangi bir bilginin şüphe ile karşılandığını veya kesin olmadığını anlatmak için yay ayraç içinde kullanılır.
- Okuldan 1996 (?) yılında mezun olmuş
- İki (?) saat içinde bütün kitabı okumuş
- Nasreddin Hoca (1208? – 1284) yılları arasında yaşamıştır.''
3. Bilinmeyen yer, tarih ve benzeri durumları belirtmek için kullanılır.
-Seyit Ali Reis (? – 1562) denizlerde yaşadığı macerayı anlatır.
4. Alay, küçümseme, şaşkınlık, yerme… gibi anlamlar taşıyan sözcüklerin yanında parantez içinde kullanılır.
-Onun kadar zeki (?) olduğunu hepimiz biliyoruz.




Tek tırnak işareti
Tek tırnak işaretikesme işareti bir noktalama işaretidir.
Tırnak içinde verilen ve yeniden tırnak içine alınması gereken sözcük veya ifadelerin belirtilmesi için kullanılır.
Örnek: "Atatürk henüz 'Gazi Mustafa Kemal Paşa' Benden ona dair bir kitap için söz istemişlerdi." (Falih Rıfkı Atay)
Kesme işareti bir rakamdan sonra yazıldığında "dakika" anl***** gelir.
Örnek: 94' (= 94 dakika)
Ekleri özel isimlerden ayırmak için kullanılır:
örnek: Dur bekle o Ayşe'nin defteri!



Ters Eğik Çizgi ( \ )
Bilgisayar yazılımlarında art arda gelen dizinleri birbirinden ayırt etmek için kullanılır: C:\Dos>MD \Oyun




Ters soru işareti
Ters soru işareti (¿), dünya üzerinde sadece İspanyolca'da bulunan bir noktalama işaretidir. Soru cümlesinin başına ters soru işareti, sonuna ise soru işareti eklenir. Windows kullanıcıları, karakteri alt+168 tuş kombinasyonuyla çıkarabilirler.



Tırnak işareti
Tırnak işareti ("..." veya ") bir noktalama işaretidir.
1. Başka bir kimseden veya yazıdan olduğu gibi aktarılan sözler tırnak içine alınır:
"Bayrakları bayrak yapan üstündeki kandır.
Toprak eğer uğrunda ölen varsa vatandır."
2. Özel olarak belirtilmek istenen sözler tırnak içine alınır:
Dilini bilmediğimiz bir ülkede, etrafımızda milyonlarca insan kaynaşsa da kendimizi "yalnız" hissederiz.
3. Kitap adları ve yazı başlıkları tırnak içine alınır:
Yahya Kemal' in bazı şiirleri "Kendi Gök Kubbemiz" adı altında çıktı.

__________________
Daha Guzel bir sohbet icin [Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak için TIKLAYIN...]

Uyelik islemlerini tamamlamayan arkadaslar ismail nickine mesaj atabilirler.Aktivasyon mailini onaylamadan linkleri goremezsiniz..

Filmlerde veya Dizilerde bozuk Kirik link varsa lutfen Ozel mesaj atarak bildiriniz,Linkleri Yenileyelim.


Gereksiz,sacma ve kufur iceren mesaj sahiplerinin nick ve ip adresleri suresiz banlanacaktir.


EY BÜYÜK ATA!
Varlığımızın en mukaddes temeli olan, Türk istiklalinin ve Türk Cumhuriyetinin ebedi bekçileriyiz. Bu karar, sarsılmaz irademizin değişmez ifadesidir.
İstikbalde, hiçbir kuvvet yolumuzdan döndüremeyecektir.
Bizler, bütün hızımızı senden, milli tarihimizden ve ruhumuzdaki sönmez insan ateşinden alıyoruz. Senin kurduğun temeller üzerinde attığımız her adım sağlam, yaptığımız her hamle şuurludur.
En kıymetli emanetin olan Türk istiklal ve Cumhuriyeti, mevcudiyetimizin esası olarak, eğilmez başların, bükülmez kolların, yenilmez Türk evlatlarının elinde ilelebet yaşayacak ve nesilden nesile devredilecek.
Bu mukaddes emanete yönelen dâhili ve harici bütün tecavüzler, iman dolu göğsümüze çarparak parçalanacaktır.
İstiklal ve Cumhuriyetimize kastedecek düşmanlar en modern silahlarla mücehhez olarak, en kuvvetli ordularla üzerimize saldırsalar dahi, milli şuurumuzu ve yenilmez Türk gücünün zerresini bile sarsamayacaklardır.
Çünkü İstiklal ve Cumhuriyetimize kastedenler, karşılarında beş bin yıllık şerefli Türk tarihinin yılmaz evlatlarını, cumhuriyeti ve inkılâplarının feyizli ve imanlı gençlerini bulacaklardır.
EY TÜRK'ÜN BÜYÜK ATASI!
İstikbal ve Cumhuriyeti korumak mecburiyeti hâsıl olursa içinde bulunacağımız ahval ve şerait ne olursa olsun, kudret ve cesaretimizi damarlarımızdaki asil kandan alarak, bütün engelleri aşıp, her güçlüğü yenmek azmindeyiz.
TÜRK GENÇLİĞİNİN ANDI
Türk gençliği olarak özgürlüğün, bağımsızlığın, egemenliğin, Cumhuriyetin ve devrimlerinin (inkılâplarının) yılmaz bekçileriyiz.
Her zaman, her yerde ve her durumda Atatürk ilkelerinden ayrılmayacağımıza, çağdaş uygarlığa geçmek için bütün zorlukları yeneceğimize namus ve şeref sözü verip, kendimizi büyük Türk Milletine adarız.

ismail

Uzun çizgi
Yazıda satır başına alınan konuşmaları göstermek için kullanılır.Yazılarımızda konuşma çizgisi olarak kullanılır.Örneğin "simge bana et vermedi "derken uzun çizgi kullanılmalıdır.uzun çizginin görevi kısa çizginin görevi değildir. Arabamız tutarken Erciyes’in yolunu:
“Hancı dedim bildin mi Maraşlı Şeyhoğlu’nu?”
Gözleri uzun uzun burkuldu kaldı bende,
Dedi:
— Hana sağ indi, ölü çıktı geçende!
(Faruk Nafiz Çamlıbel)

Frankfurt’a gelene herkesin sorduğu şunlardır:
— Eski şehri gezdin mi?
— Rothshild’in evine gittin mi?
— Goethe’nin evini gezdin mi?
(Ahmet Haşim)

Oyunlarda uzun çizgi konuşanın adından sonra da konabilir:
Sıtkı Bey — Kaleyi kurtarmak için daha güzel bir çare var. Gerçekten ölecek adam ister.
İslam Bey — Ben daha ölmedim.
(Namık Kemal)

Konuşmalar tırnak içinde verildiğinde uzun çizgi kullanılmaz




Virgül
Virgül (,), bir noktalama işaretidir.
Virgül kelimesi Fransızca kökenlidir. TDK sözlüğüne göre, "Yazılı cümlelerde birbiri ardınca sıralanan eş görevli kelime ve kelime grupları arasına konulan, kısa bir durmayı göstermek için kullanılan noktalama işareti"dir . "," ile gösterilir. Eski Türkçe'de, "aralık, ara, kesinti" anlamlarına gelen fasıla sözcüğü bu noktalama işareti için, virgül anlamında kullanılırdı.



Çengel işareti
Çengel işareti (§), tipografi işaretlerinden biridir.
Türkçede ayrı konuları, ayrı maddeleri, değişik yazı bölümlerini ve paragrafları ayırmak için kullanılır. Örnek: §52'de bu konu daha geniş anlatılmıştır. (Burada çengel işareti "paragraf 52" anlamında kullanılmıştır.)



Ünlem işareti
Ünlem işareti (!) bir ünlem ardından duyguya vurgu yapmak için kullanılır. Türk Dil Kurumu'nun ünlem işareti tanımı şöyledir:
ornek:
Sevinç, kıvanç, acı, korku, şaşma vb. duyguları anlatan, bir doğa sesini yansıtan kelime veya cümlelerin sonuna konulan noktalama işaretinin adı, ünlem (!).
Türkçede ünlem işareti :
Bir noktalama işareti olan ünlem işareti, cümle sonuna konduğunda cümlenin bitişini belirtir. Ayrıca kelimelerin ardında da kullanılabilir.
Türk Dil Kurumu yazım kurallarına göre;
"Sevinç, kıvanç, acı, korku, şaşma gibi duyguları anlatan cümlelerin sonuna konur,
Seslenme, hitap ve uyarı sözlerinden sonra konur,
Alay, kinaye veya küçümseme anlamı kazandırılmak istenen sözden hemen sonra yay ayraç içinde ünlem işareti kullanılır."
Kullanimi:
Ne mutlu Türküm diyene! (Mustafa Kemal Atatürk)
Aşkolsun!
Ne kadar akıllı adamlar var!
Seslenme, hitap ve uyarı sözlerinden sonra konur:
Ordular! İlk hedefiniz Akdenizdir, ileri! (Mustafa Kemal Atatürk)
Ak tolgalı beylerbeyi haykırdı: İlerle! (Yahya Kemal Beyatlı)
Dur, yolcu! Bilmeden gelip bastığın
Bu toprak bir devrin battığı yerdir. (Necmettin Halil Onan)
Ünlem işareti, seslenme ve hitap sözlerinden hemen sonra konulabileceği gibi cümlenin sonuna da konabilir:
Arkadaş, biz bu yolda türküler tuttururken
Sana uğurlar olsun... Ayrılıyor yolumuz! (Faruk Nafiz Çamlıbel)
Bir söze alay, kinaye veya küçümseme anlamı kazandırmak için ayraç içinde ünlem işareti kullanılır:
İsteseymiş bir günde bitirirmiş (!) ama ne yazık ki vakti yokmuş (!)
Adam, akıllı (!) olduğunu söylüyor.
Hadi ordan!



Üç nokta
Üç nokta, bir noktalama işaretidir.
…[özel]==Kullanımı==[insanlara]

Tamamlanmamış cümlelerin sonuna konur: Ne çare ki çirkinliği hemencecik ve herkes tarafından görülüveriyordu da, bu yanı…
Kaba sayıldığı için veya bir başka sebepten ötürü açıklanmak istenmeyen kelime ve bölümlerin yerine konur: Kılavuzu karga olanın burnu boktan çıkmaz.
Alıntılarda; başta, ortada ve sonda alınmayan kelime ve bölümlerin yerine konur: … derken şehrin öte başından boğuk boğuk sesler gelmeye başladı…
Sözün bir yerde kesilerek geri kalan bölümün okuyucunun hayal dünyasına bırakıldığını göstermek veya ifadeye güç katmak için konur: Binaenaleyh, biz her vasıtadan, yalnız ve ancak, bir noktainazardan istifade ederiz. O noktainazar şudur: Türk milletini, medeni cihanda, layık olduğu — …
Ornek:
— Yabancı yok! — Kimsin? — Ali... — Hangi Ali? — ... — Sen misin, Ali usta? — Benim!... — Ne arıyorsun bu vakit buralarda? — Hiç... — Nasıl hiç? Suya çekicini mi düşürdün yoksa !...




İki nokta
İki nokta bir noktalama işaretidir. Yaygın biçimde "iki nokta üst üste" şeklinde yanlış bir kullanımı vardır.
1. Kendisinden sonra örnek verilecek cümlenin sonuna kullanılır:
Yeni harfler alındıktan sonra eski yazı ile bir tek kelime bile yazmayan iki kişi görmüşümdür:
f Buğdayla arpadan başka ne biter bu topraklarda?
Ziraatçı sayar:
2. Kendisinden sonra açıklama yapılacak cümlenin sonunda kullanılır:
- nokta nedir?
- nokta : cümlenin sonuna yazılan bir noktalama işaretidir.
3. Ses biliminde uzun ünlüyü göstermek için kullanılır:
a:ile, ka:til, usu:le, i:cat.
4. Edebî eserlerdeki karşılıklı konuşmalarda, konuşan kişinin adından sonra kullanılır:
Bilge Kağan: Türklerim, işitin!
Üstten gök çökmedikçe
alttan yer delinmedikçe
ülkenizi, törenizi kim bozabilir sizin?
5. Genel Ağ adreslerinde kullanılır:
[Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak için TIKLAYIN...]
6. Matematikte bölme işareti olarak kullanılır:
56:8=7, 100:2=50

__________________
Daha Guzel bir sohbet icin [Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak için TIKLAYIN...]

Uyelik islemlerini tamamlamayan arkadaslar ismail nickine mesaj atabilirler.Aktivasyon mailini onaylamadan linkleri goremezsiniz..

Filmlerde veya Dizilerde bozuk Kirik link varsa lutfen Ozel mesaj atarak bildiriniz,Linkleri Yenileyelim.


Gereksiz,sacma ve kufur iceren mesaj sahiplerinin nick ve ip adresleri suresiz banlanacaktir.


EY BÜYÜK ATA!
Varlığımızın en mukaddes temeli olan, Türk istiklalinin ve Türk Cumhuriyetinin ebedi bekçileriyiz. Bu karar, sarsılmaz irademizin değişmez ifadesidir.
İstikbalde, hiçbir kuvvet yolumuzdan döndüremeyecektir.
Bizler, bütün hızımızı senden, milli tarihimizden ve ruhumuzdaki sönmez insan ateşinden alıyoruz. Senin kurduğun temeller üzerinde attığımız her adım sağlam, yaptığımız her hamle şuurludur.
En kıymetli emanetin olan Türk istiklal ve Cumhuriyeti, mevcudiyetimizin esası olarak, eğilmez başların, bükülmez kolların, yenilmez Türk evlatlarının elinde ilelebet yaşayacak ve nesilden nesile devredilecek.
Bu mukaddes emanete yönelen dâhili ve harici bütün tecavüzler, iman dolu göğsümüze çarparak parçalanacaktır.
İstiklal ve Cumhuriyetimize kastedecek düşmanlar en modern silahlarla mücehhez olarak, en kuvvetli ordularla üzerimize saldırsalar dahi, milli şuurumuzu ve yenilmez Türk gücünün zerresini bile sarsamayacaklardır.
Çünkü İstiklal ve Cumhuriyetimize kastedenler, karşılarında beş bin yıllık şerefli Türk tarihinin yılmaz evlatlarını, cumhuriyeti ve inkılâplarının feyizli ve imanlı gençlerini bulacaklardır.
EY TÜRK'ÜN BÜYÜK ATASI!
İstikbal ve Cumhuriyeti korumak mecburiyeti hâsıl olursa içinde bulunacağımız ahval ve şerait ne olursa olsun, kudret ve cesaretimizi damarlarımızdaki asil kandan alarak, bütün engelleri aşıp, her güçlüğü yenmek azmindeyiz.
TÜRK GENÇLİĞİNİN ANDI
Türk gençliği olarak özgürlüğün, bağımsızlığın, egemenliğin, Cumhuriyetin ve devrimlerinin (inkılâplarının) yılmaz bekçileriyiz.
Her zaman, her yerde ve her durumda Atatürk ilkelerinden ayrılmayacağımıza, çağdaş uygarlığa geçmek için bütün zorlukları yeneceğimize namus ve şeref sözü verip, kendimizi büyük Türk Milletine adarız.

SiNaNaY

NOKTALAMA İŞARETLERİ
Dilimizde ilk kez Tanzimat döneminde kullanılan noktalama işaretleri, yazının daha kolay anlaşılmasını sağlar. Yazının okunmasını kolaylaştırır ve anlam karışıklığına düşülmesine engel olur.
Biz konuşurken cümlede anlatmak istediklerimizi ses tonumuzla açık olarak ortaya koyabiliriz. Nerede duracağımızı nerede vurgu yapacağımızı biliriz. Ancak yazıda böyle bir vurgulama yapamadığımızdan, bunu noktalama işaretleriyle sağlamaya çalışırız.
Şimdi noktalama işaretlerinin neler olduğunu ayrıntılarıyla görelim.

NOKTA (.)

* Anlamca tamamlanmış cümlelerin sonunda kullanılır.

“Bu konuyu mutlaka öğrenmeliyim.”
“Seni de bekliyoruz bu akşamki yemeğe.”

* Sözcüklerin kısaltılarak yazılmaları halinde kullanılır.

“Seni bir de Dr. Ali Bey’e götürelim.”
“Askerlere Yzb. Ahmet emir vermiş.”
Sözcüklerin baş harflerinin alınmasıyla yapılan kısaltmalarda artık nokta kullanılmıyor.
“Arkadaşım DSİ’de çalışıyormuş.”

* Rakamla yazılan tarihler arasında kullanılır.

“15.5.1995 tarihinde anlaşma imzalandı.”

* Sıra bildiren “-ncı, -nci” eklerinin yerine kullanılır.

“Şimdi de 2. maddeyi inceleyelim.”

* Saat ve dakikaların yazımında kullanılır.

“Bugün 8.45'te toplantı var.”

VİRGÜL (,)

* Eş görevli sözcük ve söz öbeklerinin aralarında kullanılır.

“Kitaplarını, defterlerini, kalemlerini alıp gitti.”
cümlesinde nesnelerin ayrılmasında,
“Kırmızı, güzel bir arabası vardı.”
cümlesinde sıfatların ayrılmasında kullanılmıştır.

* Anlamca karışan öğelerin ayrılmasında kullanılır.

“Yaşlı kadının yanına yaklaştı.”
“Yaşlı, kadının yanına yaklaştı.”
cümlesinde virgül özneyi ayırmakta kullanılmıştır. Eğer olmasaydı, “yaşlı” sözü sıfat olurdu.

* Arasözlerin başında ve sonunda kullanılır.

“Bu evi, çocukluğumun geçtiği yeri, asla sattırmam.”

* İçinde başka virgül bulunmayan sıralı cümlelerin ayrılmasında kullanılır.

“Beni çağırdı, kendisi gelmedi.”

* Cümle içindeki ünlem bildiren sözcüklerden sonra kullanılır.

“Yoo, bu kadarına dayanamam!”

* Seslenme bildiren sözcüklerden sonra kullanılır.

“Arkadaşlar, biraz beni dinler misiniz?”

NOKTALI VİRGÜL (

* Öğe sayısı fazla olan ya da cümle içinde virgül bulunan sıralı cümleler arasında kullanılır.

“Öğretmen, elindeki not defterini açtı; sözlü yapacağı bir öğrenci aradı.”

* Bir bağlaçla birbirine bağlanan cümleler arasında bağlaçtan önce kullanılır.

“Beni davet etmediniz; ama bunun için size kızmıyorum.”

* Aralarında nitelik farkı bulunan söz öbeklerinin ayrılmasında kullanılır.

"Sözcükler isim, sıfat, zamir, zarf; edat, bağlaç, ünlem; fiil gibi gruplara ayrılabilir.

* Öznenin diğer öğelerle karıştığı yerlerde kullanılır.

“Küçük; eski bir eve girdi.”
cümlesinde giren “küçük”tür. Eğer virgül koysaydık bu sözcük evin sıfatı olarak da düşünülebilirdi.

İKİ NOKTA (

* Bir cümlede açıklama yapılacaksa, açıklamaya başlamadan hemen önce iki nokta kullanılır.

“Türkçe’de sözcük kökleri iki ana gruba ayrılır: İsim ve fiil.

* Kavramlar tanımlanırken ya da açıklanırken kullanılır.

İsim: Varlıkları, kavramları karşılayan sözcüklerdir.

* Konuşma metinlerinde kullanılır.

Ahmet: “Ne zaman geldiniz eve?” diye sordu.

ÜÇ NOKTA (...)

* Benzer örneklerin sürdürülebileceğini göstermek için kullanılır.

“Bahçede elma, portakal, ... daha birçok meyve ağacı vardı.”

* Anlamca tamamlanmamış cümlelerin sonunda kullanılır.

“Bir de istediğimi almamışsa....”

* Söylenmek istenmeyen sözler yerine kullanılır.

“Bu suçu ... işlemiş olabilir.”

* Bir alıntının alınmayan yerleri yerine kullanılır.

Ahmet Haşim “... sözden ziyade musikiye yakın ...” sözleriyle tanımlamıştır şiiri.

* Sözün bir yerde kesildiğini anlatmak için kullanılır.

– Niçin gelmedin?
– Benim ...
– Mazereti bırak da gerçeği söyle.

* Yüklemi bulunmayan cümlelerin sonunda kullanılır.

“Karşıda başı dumanlı dağlar ... Yan tarafta küçük bir dere ...”

SIRA NOKTALAR (.....)

* Şiirde alınmayan dizelerin, yazıda alınmayan bölümlerin yerine kullanılır.

Ne sitem ne korku yalnızlıktan
.....
Süslenmiş gemiler geçse açıktan
.....
dizelerindeki kafiyeleri inceleyelim.

* Konuşmalarda kişinin sustuğunu göstermek için kullanılır.

– Neden geldin?
– .....
– Seni o mu çağırdı?

KISA ÇİZGİ (-)

* Bir olayın başlangıç ve bitiş tarihleri arasında kullanılır.

“Bu savaş 1939 - 1945 yılları arasında olmuştur.”

* Birbiriyle ilgili ülke ya da kavram isimleri arasında kullanılır.

“Türkiye - Suriye ilişkileri biraz gergin.”
“Devlette yasama - yürütme - yargı organları net olarak ayrılmalıdır.”

* Cümle içindeki arasözlerin başında ve sonunda kullanılır.

“Bu konuyu - sen de hatırlarsın - onunla konuşmuştuk.”

* Cümle sonunda sözcük yarım kaldığında kullanılır.

“Şiir konusunda onun da benimle aynı görüşte olduğunu duyunca çok sevindim.”
Eğer satır sonunda özel isim bitmiş ve ona ait olan ek diğer satıra düşmüşse, arada kısa çizgi değil kesme (') kullanılır.
“Sizinle geçen yıl bugün yine aynı şehirde Ankara’da karşılaşmıştık .”

* Dilbilgisinde eklerin ve mastar halindeki fiillerin gösterilmesinde kullanılır.

“Kitapçı” sözcüğü “-çı” yapım ekini almıştır.
“Çalışkan” sözcüğü “çalış-" fiilinden türemiştir.

* Osmanlıca tamlamalarda kullanılır.

“Servet-i Fünun edebiyatından sonra Fecr-i Ati topluluğu gelir.”

UZUN ÇİZGİ (—)
Konuşma metinlerinde, konuşmaların başında kullanılır.

– Sen de bizimle gelecek misin?
– Neden gelmeyeyim?
– Hiç, sordum sadece.

KESME İŞARETİ (')

* Özel isimlere gelen çekim eklerinin ayrılmasında kullanılır.

“Bu konuda bir de Ahmet’in fikrini alalım.”
Eğer özel isim, yapım eki almışsa çekim ekleri kesmeyle ayrılmaz.
“Bu soruyu bir de İzmirlilere soralım.”

* Sayılara ek getirilirken kullanılır.

“Toplantı 10.45'te başlayacaktır.”

* Kısaltmalara ek geldiğinde kullanılır.

“Sorun BM’de görüşülecekmiş.”

* İki sözcüğün kaynaştırılarak söylenmesi sırasında ses düşmesi olursa ya da şiirde vezin gereği ses düşmesi yapılmışsa kullanılır.

“Acep bu yerde var m’ola
Şöyle garip bencileyin”
“Yine n’oldu da ağlıyorsun?”

* Anlamca karışan sözcüklerin yazımında kullanılır.

“Bu sorunun nasıl çözüleceğini bilmiyorum.”
Cümleside altı çizili sözün “soru” mu yoksa “sorun” mu olduğu belli değil. Bu karışıklığı kesmeyle giderebiliriz.
“Bu soru’nun nasıl çözüleceğini bilmiyorum.”
cümlesinde sözcüğün “soru” olduğu açıklanmış olur.

SORU İŞARETİ (?)

* Soru anlamı taşıyan cümlelerin sonunda kullanılır.

“Sana bu haberi kim verdi?”

* Sözcüğün karşıt anlamının ifade edilmek istendiği yerlerde kullanılır.

“Burada ondan daha akıllı (?) biri var mı ki?

* Kesin olarak bilinmeyen tarihler yerine kullanılır.

“Yunus Emre (? - ?) Tekke şiirinin kurucusudur.”

TIRNAK İŞARETİ (“ ”)

* Cümle içinde başkasına ait sözlerde kullanılır.

O bana: “Şimdi sizinle gelemem.” demişti.

* Cümle içinde geçen kitap, dergi isimleri tırnak içine alınabilir.

Bu derste “Aşk-ı Memnu” romanını inceledik.
Tırnak içindeki söze ek gelirse, tırnaktan sonra gelir ve kesme kullanılmaz.
Siz bir de Haşim’in “O Belde” sini okuyun.

* Cümlede önemsenen, vurgulanmak istenen sözcükler tırnak içine alınabilir.

Benim söylediklerim “vaad” değil “gerçek”tir.

* Alıntılar tırnak içine alınarak verilir.

Yunus’un “Bana seni gerek seni” dizesi, amacını ortaya koyar.
Tırnak içindeki cümlenin içinde bir tırnak daha kullanmak gerekirse bu kez tekli tırnak (‘ ’) kullanılır.
“Haşim, şiirin yoruma açık olmasını ister ve daima ‘Şiir her okuyanda ayrı duygular uyandırmalıdır.’ der.”

PARANTEZ (AYRAÇ) İŞARETİ ( ( ) )

* Cümle içinde bir sözcüğün eş anlamlısı verilirse kullanılır.

“Bu dizede teşhis (kişileştirme) yapılmış.”

* Cümledeki herhangi bir sözcüğün açıklanması durumunda kullanılır.

“Kıbrıs konusunda iki ülke (Türkiye ve Yunanistan) hiçbir zaman anlaşamaz.”

* Cümle içinde kullanılan tarihler ya da bir sözcüğün anlamıyla ilgili noktalamalar parantez içine alınır.

“Bu öğretim yılında (1993 - 1994), devlet yine gelişmiş (?) eğitim sistemleri deneyecekmiş.”

* Yabancı sözcüklerin okunuşu parantez içinde gösterilir.

“Bacon (Beykın) ünlü bir deneme yazarıdır.”

* Tiyatro metinlerinde hareketleri anlatan bölümler parantez içine alınır.

“Kadın (başını öne eğerek): “Bilmiyorum.” dedi.
[Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak için TIKLAYIN...]

ÜNLEM İŞARETİ (!)

* Ünlem cümlelerinin sonunda kullanılır.

“Hey, bana baksana sen!”
“Yandım!”
“Aman Allah’ım!”

* Bir sözün yanında parantez içinde ünlem işareti bulunuyorsa, o söze inanılmadığını gösterir.
* “Ne kadar nazik (!) biri olduğunu göreceksin.”

__________________
Bilgi ve paylasimin guclu adresi.

SiNaNaY

Yazıda karışıklıkların önüne geçmek, yanlış okumayı önlemek, okumayı ve anlamayı kolaylaştırmak, cümlenin yapısını ve duraklama yerlerini belirlemek, sözün vurgu ve ton gibi özelliklerini belirtmek için kullanılan işaretlere noktalama işaretleri denir.

Noktalama işaretlerinden nokta, virgül, noktalı virgül, iki nokta, üç nokta, soru, ünlem, tırnak işaretleri, ayraç ve kesme ait oldukları kelimelere bitişik olarak yazılır ve kesme dışındaki işaretlerden sonra bir harf boşluğu ara verilir.

Noktalama İşaretlerinin Tarihi

İnsanlar duygu ve düşüncelerini ifade edebilmek, aktarabilmek ve okuduğunu karşısındakine anlatabilmek için işaret sistemlerinden oluşan harfleri ve bu harfleri düzenleyen kurallar bütününü bilmek zorundadırlar. Noktalama işaretleri, duygu ve düşüncelerimizi daha açık bir şekilde dile getirmeye, cümlenin yapısını ve duraklama notalarını belirlemeye, okuma ve anlamayı kolaylaştırmaya, sözün vurgu ve ton gibi özelliklerini belirtmeye yardımcı olur.

Noktalama işaretlerinin tarihi, Bizans dilbilgini Aristophanes ile başlar. Bununla birlikte düzenli olarak kullanımı, XVI. yüzyılda matbaanın icadı ile gerçekleşmiştir. XIX. yüzyılda ise, genelleşerek kesin kurallara bağlanmıştır.

Bizim edebiyatımızda, noktalama işaretleri, ancak Avrupa'yı tanıdıktan sonra, XIX. yüzyıldan itibaren görülmeye başlamıştır. İlk olarak Şinasi, Şair Evlenmesi (1859) adlı tiyatro oyununun başında iki işaretten söz etmektedir: "Mu'tarıza ( ) içinde bulunan kelâm hâli târif içindir. Şöyle bir hatt-ı ufkî - söz başına delâlet eder. Nokta, sözün nihayetine alâmet olur".

Şemsettin Sami de, Kamus-ı Türkî adlı sözlüğünde iki noktaya (, noktateyn; virgüle (,), fasıla demektedir.

Önceleri düzyazı metinlerinde kullanılan noktalama işaretlerinin, şiirde kullanılmadığını görüyoruz. Başlangıçta, hem şiir hem düzyazı yazan edebiyatçılarımız, noktalama işaretlerini, düzyazı metinlerinde kullanmışlar, bununla beraber şiir halinde yazdıkları metinlerde noktalama işaretlerini kullanmamışlardır. Sonraları şiirlerde de başarı ile noktalama işaretlerinin kullanıldığı görülmektedir. Örneğin Recaizâde Mahmut Ekrem, hem Araba Sevdası adlı romanında, hem de Zemzeme, Pejmürde gibi şiir kitaplarında bu işaretlere dikkat etmiş ve yerli yerinde kullanmıştır. Servet-i Fünûn döneminde, Tevfik Fikret'in şiirlerinde, noktalama işaretlerinin dikkatle kullanıldığını görmekteyiz.

Cumhuriyet döneminde, noktalama işaretleri daha çok önemsenmiş sayıları ve türleri arttırılmıştır.

Yazıdaki trafik işaretleri olarak da tanımlayabileceğimiz noktalama işaretleri şunlardır:
Nokta İşareti ( . ) ve Kullanıldığı Yerler
[Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak için TIKLAYIN...]

Türk'üm.
Okul açıldı.

"Artık ana dili büsbütün işitilmez olmuştu. Hasan, köşeye büzüldü; bir şeyler soran olsa da susuyordu, yanakları pençe pençe, al al olarak susuyordu. Portakal bahçelerine dalmış, göğsünde bir katılık, gırtlağında lokmasını yutamamış gibi bir sert düğüm, daima susuyordu." (Eskici; Refik Halit Karay)

* Bazı kısaltmaların sonuna konur:

Prof., Doç., Dr., İst., s., vb., Cad., Sok., Alm., Ar., Far., Fr., İng.

Nokta kullanılmayan kısaltmalar:

TBMM, TDK, D, B, K, G, KB, GB, KD, GD (sekizi de yön),

m, cm, g, kg, l, C, Fe

* Sayılardan sonra sıra belirtmek için "-ncİ" ekinin yerine kullanılır:

50. yıl kutlamaları, Cumhuriyet'in 75. yılı, yılın 365. günü

IV., II. Mehmet, XV. yüzyıl

* Üçlü gruplara ayrılan sayılar arasına konur:

12.584.000, 325.355.254

* Tarihlerde gün, ay ve yıl rakamlarının arasına konur.

05.02.1972, 119.12.1996, 29.X.1923

Ay adları harfle yazılırsa nokta kullanılmaz:

29 Ekim 1923

* Saat bildiren sayılarda saat ile dakika arasına konur:

08.30, 14.40, 23.58, 00.20[3]

* Bir yazının maddelerini gösteren rakam ve harflerden sonra konur:

I. II. A. B. 1. 2. a. b. i. ii.

* Bibliyografyada her künyenin sonuna konur:

Agâh Sırrı Levent, Türk Dilinde Gelişme ve Sadeleşme Evreleri, Ankara 1960.

Matematikte çarpı işareti yerine konur:4.5=20

__________________
Bilgi ve paylasimin guclu adresi.